ترموستات یخچال درست مثل یک مغز در کنترل و تنظیم دما و هدایت آن در یخچال است و اگر این مغز از کار بیفتد، مواد غذایی شما سالم نمیماند و حتی موتور یخچال هم در معرض آسیب جدی قرار میگیرد، پس اگر میخواهید یخچالتان همیشه پرقدرت و طبق روال کار کند، باید علائم خرابی ترموستات یخچال را بشناسید و میتوانید این علائم را به همراه راهکار رفع، علت خرابی و راه تعمیر را در ادامه بخوانید.
ارتباط با کارشناسان جنرال الکتریک
ترموستات یخچال چیست و چه وظیفهای دارد؟
ترموستات یخچال یک قطعه الکتریکی است که جریان برق را به کمپرسور وصل یا قطع میکند تا دمای داخل یخچال همیشه در رنج مناسب باقی بماند. در واقع عملکرد این قطعه بر پایه کنترل دما است. لوله مویرگی ترموستات به اواپراتور متصل میشود و با تغییر دمای محفظه خنککننده، فشار داخلی آن بالا یا پایین میرود. این تغییر فشار باعث باز یا بسته شدن کنتاکتها میشود؛ وقتی دما بالا برود موتور روشن میشود و زمانی که دما پایین بیاید موتور خاموش خواهد شد.
یخچال و فریزر هر دو به ترموستات نیاز دارند اما نوع عملکرد و دمای تنظیمی آنها متفاوت است. حتی در یخچالهای قدیمیتر از چیزی به نام اتومات استفاده میشد که عملکردی شبیه به ترموستات داشت اما دقت و کارایی آن به اندازه مدلهای امروزی نبود. در برخی سیستمها هم ترموکوپل یخچال استفاده شده که بر اساس تغییرات دما و ولتاژ تولیدی عمل میکند، هرچند کاربرد اصلی آن بیشتر در وسایل گازی است تا یخچالهای خانگی.
علائم خرابی ترموستات یخچال چیست؟
ترموستات خراب میتواند تعادل سرمایش یخچال را به هم بزند و حتی یخچال شما دیگر کارایی نداشته باشد. نشانههای آن اغلب در کارکرد غیرعادی دستگاه دیده میشود. تشخیص بهموقع این نشانهها کمک میکند تا پیش از آسیب جدی به موتور یا کمپرسور، مشکل برطرف شود.
| علائم | قطعه آسیب دیده | توضیح | راهحل پیشنهادی |
| یخچال یکسره کار میکند | ترموستات یا سیستم اتومات | یخچال اتومات نمیشود. | بررسی ترموستات |
| سرمای بیش از حد | از کار افتادن ترموستات | مواد غذایی یخ زدهاند. | تست با مولتیمتر |
| برفک زدن یخچال | تایمر یا ترموستات | دیفراست ناقص است. | بررسی تایمر و فن |
| صدای غیرعادی | موتور یا ترموستات | فرمان اشتباه به موتور میرسد. | تست موتور و ترموستات |
1. یخچال یکسره کار میکند و خاموش نمیشود.
زمانی که ترموستات خراب باشد و تشخیص تنظیم بودن دما را ندهد، موتور هم بیوقفه برای خنک کردن یخچال کار خواهد کرد و به عبارتی فرمان قطع برق را صادر نکرده و موتور درگیر میماند. این حالت هم مصرف برق را بالا میبرد و هم به مرور زمان به فرسودگی قطعات منجر میشود.
- راهحل: در چنین شرایطی بررسی و تعویض ترموستات ضروری است چراکه این وضعیت شبیه به علائم خرابی موتور یخچال بروز میکند و ممکن است با آن اشتباه گرفته شود. اگر در این شرایط تعمیر یخچال جنرال الکتریک یا هر مدل دیگری را بهموقع انجام ندهید، امکان آسیب دیدن سایر قطعات وجود دارد.
2. یخچال بیش از حد سرد میکند.
وقتی مواد خوراکی در بخش یخچال به حالت انجماد میرسند به این معناست که ترموستات در زمان مناسب فرمان خاموشی موتور را صادر نمیکند. چنین ایرادی بیشتر در یخچالهای قدیمی رایج است.
- راهحل: یادگیری نحوه تنظیم دمای یخچال یا تعویض ترموستات میتواند مشکل را برطرف کند و باید توجه داشت گاهی این حالت با علائم خرابی تایمر یخچال اشتباه گرفته میشود.
3. یخچال اصلاً روشن نمیشود.
خاموش ماندن کامل دستگاه یکی از جدیترین علائم خرابی ترموستات یخچال محسوب میشود و به طور معمول در تعمیر یخچال مابه یا هر برند دیگری هم موجب نگرانی مصرفکنندگان شده است. در این شرایط، ترموستات جریان برق را به موتور منتقل نمیکند و یخچال هیچ واکنشی نشان نمیدهد.
- راهحل: پیش از هر چیز باید اتصالات برقی و فیوزها بررسی شوند و سپس سراغ تست ترموستات رفت چراکه این حالت میتواند از علائم سوختن ترموستات یخچال باشد.
4. کمپرسور بیش از حد داغ میکند.
اگر کمپرسور مدام در حال کار باشد و حرارت غیرعادی تولید کند، به طور معمول پای خرابی ترموستات یا اختلال در سیکل سرمایش در میان است. ادامه کار در این وضعیت میتواند آسیب جدی ایجاد کند.
- راهحل: یک تعمیرکار متخصص در تعمیر یخچال پروفایل و سایر برندها میتواند با تست سالم بودن موتور یخچال و بررسی ترموستات، دلیل اصلی داغی را مشخص کرده و از سوختن موتور جلوگیری کند.
5. برفک زدن بیش از حد یا یخ زدن داخل یخچال
افزایش بیش از حد برفک یا برعکس و سرد نشدن محفظه، هر دو به عملکرد نادرست ترموستات مربوط میشوند. در واقع همانطور که گفتیم، این قطعه از قطعات اصلی در تنظیم دمای یخچال بوده و به این ترتیب خرابی آن هم منجر به عدم تعادل در ایجاد سرمای یخچال و فریزر میشود.
- راهحل: تمیز کردن برفکها و کنترل سلامت ترموستات، اولین قدم است و این ایراد اغلب نشانهای از علائم خرابی اتوماتیک یخچال هم محسوب میشود.
6. صدای غیرعادی در یخچال
وقتی صدای غیرطبیعی یا لرزش بیش از حد از یخچال شنیده میشود، یکی از دلایل احتمالی خرابی ترموستات است که موتور را در زمان نامناسب روشن یا خاموش میکند.
- راهحل: بررسی ترموستات در کنار بازبینی موتور و پروانه فن میتواند علت را مشخص کند. در صورت تداوم این صدا، مراجعه به بهترین تعمیرکار یخچال در نحوه تست فن یخچال و تعویض ترموستات آن توصیه میشود.
از کجا بفهمیم ترموستات یخچال خراب است؟
برای اینکه بفهمید ترموستات یخچال خراب شده، کمی به موارد غیرعادی دستگاه دقت کنید! وقتی مواد غذایی زودتر از موعد فاسد میشوند یا برعکس، سبزیها و میوهها یخ میزنند، وقتی بستنی آب میشود اما موتور همچنان با صدایی خستهکننده کار میکند، یا حتی وقتی یخچال نوفراست شما بهجای اینکه تمیز و بدون برفک باشد مدام لایههای یخ میسازد، همه اینها زنگ خطری است که دمای یخچال از کنترل خارج شده و ترموستات درست کار نمیکند.
نحوه تست ترموستات یخچال
برای اینکه مطمئن شوید مشکل یخچال از ترموستات است یا نه، چند روش ساده و کاربردی وجود دارد که با آنها میتوانید سلامت این قطعه را بررسی کنید و قبل از تعویض، علت اصلی خرابی را پیدا کنید.
-
تست دستی با چرخاندن ولوم ترموستات
در این روش کافی است ولوم ترموستات را بچرخانید و روی دمای بالاتر قرار دهید. اگر ترموستات سالم باشد باید موتور بلافاصله شروع به کار کند اما اگر هیچ اتفاقی نیفتد احتمال خرابی این قطعه بالاست و نیاز به بررسی تخصصیتر دارد.
-
تست با مولتیمتر
یکی از دقیقترین روشها استفاده از مولتیمتر است. محفظه ترموستات را باز کنید، دستگاه را روی حالت اهممتر بگذارید و پروبها را به ترمینالها وصل کنید. در حالت سالم، اتصال برقرار میشود و مولتیمتر بوق میزند یا مقاومت کمی نشان میدهد اما اگر اتصال قطع بود، با یکی از علائم سوختن ترموستات یخچال روبهرو هستید.
-
تست سالم بودن موتور یخچال
گاهی مشکل از موتور است و نه ترموستات و در نتیجه باید تست سالم بودن موتور یخچال هم انجام شود. اگر موتور روشن نمیشود یا صدای غیرعادی دارد، باید ابتدا وضعیت آن بررسی شود تا مطمئن شوید ایراد واقعی از ترموستات است نه کمپرسور.
-
تست سالم بودن فن یخچال
در یخچالهای بدون برفک، فن نقش مهمی در گردش هوا دارد. اگر فن درست کار نکند، دما بهخوبی تنظیم نمیشود و ممکن است با علائم خرابی اتوماتیک یخچال اشتباه گرفته شود. بنابراین پیش از نتیجهگیری نهایی، سلامت فن را هم تست کنید.
خرابیهای مرتبط با ترموستات
وقتی ترموستات یخچال درست کار نکند، تمام سیستم سرمایشی را به هم میریزد. از خاموش نشدن موتور تا برفک زدن یخچال و سرمای زیاد یا حتی کار نکردن کامل یخچال، همه میتواند نشانی از خرابی ترموستات باشد.
علائم خرابی اتوماتیک یخچال
اگر متوجه شدید که یخچال بدون وقفه کار میکند یا برعکس، موتور آن به سختی روشن شده و خیلی زود خاموش میشود، به احتمال زیاد بخش اتوماتیک یا همان تنظیمکننده قطع و وصل دما دچار مشکل شده است.
علائم سوختن ترموستات یخچال
وقتی ترموستات میسوزد، یخچال دیگر توانایی تشخیص دمای داخلی را ندارد. در این شرایط یا موتور از کار میافتد و یخچال گرم میماند یا برعکس، موتور بیوقفه روشن است و دمای بیش از حد پایین مواد غذایی را خراب میکند. این وضعیت اغلب با بوی خاص سوختگی یا تغییر رنگ در قطعه همراه است.
علائم خرابی موتور یخچال
هرگاه صدای غیرعادی مانند تق تق یا وزوز ممتد شنیدید یا یخچال علیرغم روشن بودن، سرمای کافی تولید نکرد، میتوان به خرابی موتور مشکوک شد. حتی گاهی خاموشی ناگهانی یخچال یا روشن نشدن آن پس از قطع برق هم نشانهای از مشکل موتور است.
علائم خرابی تایمر یخچال
تایمر در یخچالهای نوفراست وظیفه ورود و خروج سیستم به چرخه برفکزدایی را برعهده دارد. اگر تایمر درست کار نکند، یا یخچال یکسره برفک میزند یا بیش از حد گرم میشود. گاهی هم صدای کلیک پشت سر هم از تایمر شنیده میشود که علامت واضحی از خرابی آن است.
ترموستات یخچال کجاست؟
ترموستات یخچال در هر مدل و نوع، در قسمت متفاوتی قرار دارد، اما رایجترین محلهای قرارگیری به این ترتیب هستند:
- ترموستات یخچال اغلب پشت ولوم تنظیم دما در مدلهای قدیمی قرار دارد و با باز کردن پوشش قابل دسترسی است.
- در یخچالهای فریزر نوفراست، این قطعه اغلب در کنار سنسور دما و پشت پنل داخلی نصب شده است.
- یخچالهای ساید بای ساید هم اغلب ترموستات را در بخش بالایی کابین یا پشت قسمت کنترل دما دارند.
تعمیر و تعویض ترموستات یخچال
در این قسمت به جزئیات تعمیر و تعویض پرداختهایم تا اگر علائم خرابی ترموستات یخچال را مشاهده کردید، بدانید چه اقدامی داشته باشید.
چه زمانی باید تعمیر کرد و چه زمانی تعویض؟
به طور معمول اگر مشکل سادهای مثل ایراد در اتصالات باشد، تعمیر کافی خواهد بود اما در صورت سوختن یا خرابی کامل، تعویض بهترین راهکار است و این موضوع را باید یک تکنسین تشخیص دهد. پیش از اقدام به دریافت خدمات تعمیر یخچال، میتوانید اتصالات صحیح برق و پریز را شخصاً بررسی کنید و اگر مشکل از این بخش نبود، از متخصصین کمک بگیرید.
مراحل تعویض ترموستات
اغلب اوقات این مراحل توسط تکنسین متخصص تعمیر یخچال وایت هاوس یا مدلهای دیگر برای تعویض ترموستات یخچال انجام میشوند:
- یخچال را از برق بکشید و پنج دقیقه صبر کنید.
- پوشش یا پنل کنترل دما را باز کنید.
- ولوم دما را بیرون بکشید تا شفت آزاد شود.
- مهره شفت و پیچهای نگهدارنده ترموستات را باز کنید.
- از سیمها و ترمینالها عکس بگیرید یا برچسب بزنید.
- ضامن کانکتورها را فشار دهید و اتصالات را جدا کنید.
- لوله مویی را به آرامی از مسیر خود خارج کنید.
- ترموستات جدید را جایگذاری کنید و لوله مویی را در مسیر قبلی بنشانید.
- سیمها را طبق عکس وصل کنید و مهره و پیچها را محکم کنید.
- ولوم را نصب کنید و پنل را ببندید و یخچال را روشن کنید و عملکرد را تست کنید.
هزینه تقریبی تعویض یا تعمیر ترموستات
به طور کلی هزینه این تعمیر یا تعویض ترموستات بسته به مدل یخچال و دستمزد تعمیرکار متغیر است اما به طور تقریبی میتواند بین ۱ تا ۱۰ میلیون تومان باشد.
علت خراب شدن ترموستات یخچال
تا به اینجا از علائم خرابی ترموستات یخچال گفتیم، اما میدانید چرا این خرابی رخ میدهد؟ به این دلایل:
- نوسان برق و شوک الکتریکی
- کارکرد بیش از حد کمپرسور
- خرابی سایر قطعات
نوسان برق و شوک الکتریکی
نوسان برق و شوکهای الکتریکی از دلایل اصلی آسیب دیدن ترموستات و اتصالات داخلی آن هستند که با قطعی و وصلی مداوم، باعث آسیب دیدن و حتی سوختن ترموستات یخچال میشوند.
کارکرد بیش از حد کمپرسور
اگر کمپرسور مدت طولانی بدون استراحت کار کند، فشار زیادی به ترموستات وارد میشود و احتمال خرابی بالا میرود.
خرابی سایر قطعات
گاهی هم ایراد در قطعاتی مثل تایمر یا فن باعث میشود بار اضافی روی ترموستات بیفتد و عملکرد آن مختل شود. برای مثال، تایمر تشخیص نمیدهد که زمان اتومات، استراحت یا خاموشی یخچال بوده و ترموستات با کارکرد یکسره، خراب خواهد شد.
علاوه بر این موارد، گاهی رطوبت، استهلاک، تنظیم اشتباه و حتی آسیب فیزیکی در حین حمل و نقل یا تغییر جای یخچال هم از موارد علت خراب شدن ترموستات یخچال هستند.
جمعبندی
در نهایت همانطور که مشخص است، ترموستات بر بسیاری از قطعات دستگاه تأثیر میگذارد و تحت تأثیر بسیاری از قطعات دیگر هم میباشد. در نتیجه گاهی کوچکترین تغییرات میتوانند علائم خرابی ترموستات یخچال باشند و نشانهها مثل یکسره کار کردن موتور، سرمای بیش از حد، برفک غیرعادی یا حتی صدای نامعمول میتواند هشدار برای خرابی ترموستات یا بخشهای مرتبط باشد.
توجه به این علائم و انجام تستهای ساده، هزینههای اضافی تعمیر را کاهش میدهد. اگر متوجه شدید یخچالتان درست کار نمیکند، سریعتر با مرکز تعمیرات یخچال جنرال الکتریک، مابه، پروفایل، وایت هاوس و… تماس بگیرید.
