یخچال یکی از پرکاربردترین وسایل در هر خانهای است که روزانه مواد غذایی مختلفی در آن نگهداری میشود. با وجود این کاربرد مداوم، گاهی اوقات باز کردن درب یخچال با استشمام یک بوی بسیار ناخوشایند و زننده همراه میشود. این بوی نامطبوع نه تنها حس ناخوشایندی ایجاد میکند، بلکه میتواند طعم و بوی سایر مواد غذایی سالم و تازه را نیز تحت تاثیر قرار دهد و آنها را غیر قابل مصرف کند.
خوشبختانه برای از بین بردن این بوی آزاردهنده نیازی به استفاده از شویندههای شیمیایی قوی و گرانقیمت نیست. در بیشتر موارد، با چند ترفند ساده و استفاده از مواد طبیعی که در هر آشپزخانهای پیدا میشود، میتوان این مشکل را به طور کامل برطرف کرد. در این مقاله از مرکز تعمیر یخچال ساید پروفایل به بررسی علتهای اصلی ایجاد بو، ترفندهای خانگی موثر، نقش نظافت در پیشگیری و تشخیص بوهای هشداردهنده خواهیم پرداخت.
چرا یخچال بوی بد می گیرد؟
اولین قدم برای حل هر مشکلی، شناخت علت بروز آن است. یخچال به دلیل ساختار بسته و دمای پایین، محیط مناسبی برای ماندگاری بوها فراهم میکند. مهمترین دلیل بو گرفتن یخچال، فاسد شدن مواد غذایی، میوه ها و سبزیجات فراموش شده در گوشه و کنار طبقات است. همچنین نگهداری غذاهای با بوی تند مانند سیر، پیاز، ماهی و برخی خورش ها بدون درپوش مناسب، به سرعت کل فضای داخلی را تحت تاثیر قرار میدهد.
علت دوم، رشد باکتریها و قارچها در نقاط مرطوب یخچال است. ریختن مایعاتی مثل شیر، آبمیوه یا شهد مربا روی طبقات و تمیز نکردن به موقع آنها، بستر مناسبی برای فعالیت میکروارگانیسمها ایجاد می کند. حتی در دماهای پایین نیز برخی باکتریهای سرما دوست میتوانند به فعالیت خود ادامه دهند و گازهای بدبو تولید کنند.
عامل سوم که کمتر به آن توجه میشود، انسداد مسیر تخلیه آب دیفراست است. وقتی آب حاصل از یخ زدایی به دلیل گرفتگی مجرا نمیتواند به سینی تخلیه روی کمپرسور برسد، در بخش زیرین یخچال یا پشت کشوها جمع میشود. این آب راکد به مرور زمان فاسد شده و بوی بسیار بدی شبیه به کپک یا لجن ایجاد میکند که با تمیز کردن طبقات معمولی نیز برطرف نمی شود.
مقالات دیگر: مهم ترین دلایل صدا دادن یخچال و راهکارهای برطرف کردن آن چیست؟
1.طولانی ماندن برخی مواد غذایی دلیلی برای بد بو شدن یخچال
از دیگر دلایل بو گرفتن یخچال میتوان به زیاد ماندن برخی مواد غذایی در یخچال اشاره کرد که برخی اوقات باعث فاسد شدن و کپک زدن میشود. این مشکل زمانی پیش میآید که یک مواد غذایی خاص کم مصرف میشود و برخی اوقات به کلی فراموش میکنیم که همچین چیزی در یخچال موجود است. باید دقت کنید که هر از چند گاهی مواد غذایی درون یخچال را بررسی کنید و موادغذایی مانده در یخچال را از آن خارج نمایید.
2.قرار دادن مواد بو دار به مدت طولانی علت بوی نا منطبوع یخچال
از قرار دادن مواد غذایی بو دار به مدت طولانی در یخچال خودداری کنید. برای مثال قرار دادن گوشت، مرغ یا ماهی به مدت طولانی در یخچال علاوه بر فاسد شدن این مواد غذایی باعث پخش شدن بوی نامطبوع در یخچال و در نتیجه بد بو شدن فضای یخچال می شود که قطعا احساس نامطلوبی را برای ما ایجاد خواهد کرد.
3.جنس داخلی بدنه یخچال
برخی برندها برای بعضی از یخچالهایی خود که از لحاظ قیمتی مناسب تر هستند از متریال های بی کیفیت تری استفاده می کنند که همین امر گاهی اوقات باعث ایجاد بوی یخچال می شود. یعنی برای مثال جنس پلاستیک قسمت داخلی یخچال به گونه است که بوی خوبی نداشته و باعث تاثیر گذاری بر طعم و مزه موادغذایی درون آن میشود.
4.استفاده نکردن از یخچال به مدت طولانی
بسته ماندن درب یخچال به مدت طولانی باعث میشود گردش هوا درون یخچال ثابت بماند و همین امر هم باعث زودتر خراب شدن مواد غذایی و همچنین بو گرفتن یخچال میشود. باید زمانی که قرار است درب یخچال به مدت زمانی بسته باشید (برای مثال زمانی که قرار است به مسافرت بروید) یخچال را از مواد غذایی حتی الامکان خالی نگاه دارید و مواد غذایی فاسد شدنی یا بو دار را از آن خارج نمایید.
مواردی که در بالا گفته شد بیشتر برای پیشگیری از ایجاد بودی بد در یخچال است اما اگر یخچال دچار بوی نامطبوع شد میتوان با راهکارهای ساده زیر برای رفع آن اقدام کرد.
5. ایجاد نقص فنی در موتور یخچال
موتور یخچال یکی از قسمتهایی از آن است که میتواند باعث ایجاد بوی بد شود. در واقع اگر هواگیری موتور به صورت استاندارد نباشد، موتور دچار نارسایی و نقص عملکردی میشود و انتشار بوی گاز یخچال به خودی خود میتواند بوی نامطبوعی را به محیط وارد کند. بنابراین از مسیرهای هوایی تهویه درست موتور یخچال اطمینان حاصل کنید.
6.نقص عملکرد قطره چکان یخچال
قطره چکان یخچال وسیلهای است که رطوبت اضافی یخچال را جذب و با سرد کردن آن به سرمایش بیش از پیش یخچال کمک میکند. اگر قطره چکان خراب شود، رطوبت داخل یخچال افزایش پیدا میکند و به مرور زمان تبدیل به یک عامل ایجاد بوی بد خواهد شد. برای پیشگیری از این بوی بد، سینۀ یخچال که مخصوص قطره چکان آن است را پیدا کنید و آن را از یخچال خارج کرده و به خوبی بشویید.
7. دیر تمیز کردن یخچال فریزر
به طور کلی برای یخچال فریزر خود برنامه تمیز کاری تدوین کنید. بهترین فاصله زمانی برای تمیز کردن یخچال فریزر هر دو هفته یک بار است؛ که این عملیات مشتمل بر تمیز کردن جدارۀ داخلی یخچال به همراه طبقهها و داخل درب آن و سپس محیط بیرونی یخچال می باشد.
حتماً برای تمیز کردن یخچال آن را از برق بکشید و از ایجاد تکان های شدید در آن بپرهیزید.
در نهایت برای خوشبو شدن محیط داخل یخچال، از خوشبو کنندههای گیاهی به ویژه میوههای طبیعی استفاده کنید.
مقالات دیگر: آموزش کامل تعویض لاستیک دور درب یخچال و فریزر (تصویری و مرحله به مرحله)
راهکارهای کاهش بوی بد و نامطبوع یخچال
پس از مدتی استفاده از یخچال فریزر و قرار دادن مواد غذایی که از بوهای شدیدی برخوردارند، مثل سیر، پیاز و یا ژامبون در داخل یخچال، با بوهای ناخوشایندی مواجه خواهید شد که این تداخل چندین بو با هم، لحظات حضور در پای یخچال و تحمل آن را با دشواری مواجه میسازد.
در این قسمت می خواهیم شما را با جدیدترین دستاوردهای تجربه شده برای از بین بردن بوی بد یخچال آشنا کنیم:
1- زغال یکی از ساده ترین روش ها
زغال یک ماده مؤثر برای از بین بردن بوی نامطبوع یخچال است؛ که از آن می توانید برای تمیز کردن منافذ و جلوگیری از مسمومیتهای غذایی مواد موجود در یخچال نیز استفاده کنید. برای این منظور یخچال را روی کمترین دما قرار دهید و یک کاسه کوچک با پودر زغال را داخل آن قرار دهید و بگذارید که درب یخچال سه روز بسته بماند تا تمام بوهای ناخوشایند آن از بین برود. برای بازیابی مجدد پودر زغال کافی است آن را به مدت ۲۰ دقیقه داخل فر قرار دهید تا خاصیت خود را دوباره به دست آورد.
2- جوش شیرین، راه حلی سریع
جوش شیرین نیز یکی دیگر از مواد غذایی مؤثر برای رفع بوهای نامطلوب یخچال است. لذا با قرار گرفتن مقداری جوش شیرین در داخل یخچال تمام ذرات بوی معلق در آن از بین می رود. برای این منظور یخچال را از تمام مواد غذایی که خراب شده اند یا در حال فساد هستند خالی کنید و آن را از برق بکشید و یک کاسه پر از جوش شیرین را بر روی یکی از طبقات میانی یخچال قرار دهید و پنج تا شش ساعت درب آن را بسته نگه دارید. استفاده از جوش شیرین در داخل یخچال می تواند به صورت پیوسته صورت پذیرد؛ بهتر است همواره یک ظرف جوش شیرین در یخچال داشته باشید.
3- سرکه ترفندی قدیمی
سرکه سفید یک ماده ضدعفونی کننده بسیار قوی است که به همراه بو می تواند تمامی باکتریها و میکروب های ایجاد کننده بوی بد داخل یخچال را از بین ببرد. برای این منظور یک فنجان سرکه سفید را با مقدار مساوی آب مخلوط کنید و به مدت ۳ تا ۴ روز در یخچال قرار دهید تا تمامی بوهای نامطبوع آن از بین برود. از سرکه سفید می توانید برای تمیز کردن داخل یخچال نیز استفاده کنید تا لکه و بوهای ناخوشایند آن به طور کلی از بین بروند.
4- قهوه، مخصوص خوش سلیقه ها
قهوه گذشته از آن که باعث از بین رفتن بوی بد یخچال میشود، به خوشبو شدن آن نیز کمک می کند. برای استفاده از قهوه به منظور رفع بوی بد یخچال، مقداری قهوه تازه را داخل ظرف تمیزی بریزید و به مدت دو تا سه روز در یخچال قرار دهید تا ضمن از بین رفتن بوهای ناخوشایند باعث خوشبو شدن یخچال نیز بشوند. مخلوط قهوه و جوش شیرین و قرار گرفتن دائم آن در یخچال باعث از بین رفتن بوهای ناخوشایند و ایجاد بوی معطر قهوه می شود.
5- لیمو، راهکاری موثر
لیمو گذشته از بوی خوشی که دارد، باعث از بین رفتن بوهای نامطبوع داخل یخچال می شود. به همین دلیل است که در مواد شوینده خانگی نیز از لیمو استفاده می شود. چند لیمو را به چهار قسمت مساوی تقسیم کنید و بر روی طبقات یخچال قرار دهید تا سه تا چهار روز بر روی آن باقی بماند. برای این کار می توانید هفتهای یک بار لیموهای تازه را به جای لیموهای قدیمی قرار دهید و همواره از بوی خوش آنها لذت ببرید.
6- وانیل، روشی جدید
اسانس وانیل از تأثیر بسیار خوبی برای برطرف کردن بوی بد یخچال برخوردار است. برای این کار مقداری عصارۀ وانیل را داخل یک پیاله بریزید و سپس یک تکه پنبه را به آن آغشته کنید و به طبقات یخچال بمالید تا بوهای بد آن از بین بروند. هر هفته یک بار این کار را انجام دهید و وانیل جدیدی را به جای قبلی جایگزین کنید تا همچنان تازه بماند و خراب نشود.
7- نوشابه، روشی کارآمد
مقداری نوشابه گازدار را داخل یک ظرف بدون درب بریزید و در یخچال قرار دهید. نوشابه میتواند تمامی بوهای بد به جا مانده در داخل یخچال را به خود جذب کند. بهتر است هفته ای یک بار نوشابۀ جدید را جایگزین ظرف قبلی کنید.
8- جو دوسر
برای استفاده از جو دوسر به منظور خوشبو کردن یخچال کافی است یک کاسه جو دوسر را به مدت ۴ تا ۵ ساعت داخل یخچال قرار دهید تا بوهای ناخوشایند آن را از بین ببرد. البته از این کار می توانید به صورت دائمی استفاده کنید. فقط کاسه حاوی جوی دوسر را بین ۷ تا ۱۰ روز با کاسه جدید عوض کنید.
9- سیب زمینی
سیب زمینی یکی از موادی است که به عنوان جاذب بود عمل می کند. برای این کار چند سیب زمینی را چهارقاچ کنید و درون ظرفی قرار داده و آن ظرف را درون یخچال بگذارید. سیب زمینی بوی بد یخچال را جذب خود می کند. فقط دقت داشته باشید که هر 2-3 روز یکبار باید سیب زمینی ها را تعویض کنید تا اثربخشی مطلوب خود را حفظ کنند.
10- میخک
میخک نیز از موادی است که هم بوی خوب و هم قابلیت جذب بوی محیط را دارد. در نتیجه میتوان از آن برای رفع بوی بد یخچال استفاده کرد. محیط یک لیمو یا پرتغال را از وسط نصف کرده و درون آن را با مقدار مناسبی از میخک پر کنید و درون یخچال قرار دهید. این کار باعث می شود بوی بد یخچال شما از بین برود.
۱۱-شوینده ها و مواد خوشبو کننده
از خوشبو کنندههای ویژه داخل یخچال استفاده کنید. برای این منظور ابتدا با یک دستمال خشک و تمیز و مواد شوینده غیر شیمیایی، مثلاً آب ولرم، محیط داخل دستگاه را تمیز کرده و از خوشبو کنندههای ویژه برای آن استفاده کنید. خوش بو کننده های زیادی با برندهای متنوع در بازار وجود دارد که دست شما را برای انتخاب باز میگذارند، هم از نظر رایحه ی مختلف هم از نظر برند های ایرانی و خارجی.
مقالات مرتبط : راهکارهایی برای افزایش زمان ماندگاری موادغذایی در یخچال
نقش نظافت طبقات و کشوها در رفع بو
نظافت منظم و اصولی، پایه و اساس داشتن یخچالی بدون بو است. حتی اگر از قویترین بوگیرها هم استفاده کنید، تا زمانی که لکههای چسبنده شکر، چربی یا قطرات شیر در گوشه و کنار طبقات وجود داشته باشند، بوی بد از بین نخواهد رفت. برای شروع نظافت، ابتدا باید تمام مواد غذایی را خارج کرده و موارد منقضی یا مشکوک به خرابی را دور بریزید.
سپس تمام قطعات جداشدنی مانند طبقات شیشهای، کشوها و قفسههای درب را بیرون بیاورید. این قطعات را با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید و اجازه دهید کاملاً خشک شوند. شستن این اجزا در خارج از یخچال کار را بسیار آسانتر میکند و اجازه میدهد تا به درزهای باریک که محل تجمع آلودگی هستند، دسترسی داشته باشید. بدنه داخلی یخچال را نیز با محلول آب و جوش شیرین یا مخلوط آب و سرکه سفید تمیز کنید.
یکی از نقاطی که معمولاً فراموش میشود، نوار لاستیکی دور درب است. مواد غذایی ریز یا مایعات میتوانند در لابلای چینهای این لاستیک نفوذ کرده و کپک بزنند. با یک مسواک کهنه آغشته به محلول تمیزکننده، این بخش را کاملاً پاک کنید. پس از پایان کار، با یک دستمال خشک تمام سطوح را رطوبتزدایی کنید، زیرا رطوبت باقیمانده خود میتواند عامل رشد مجدد باکتریها و ایجاد بو باشد.
مقالات دیگر: خاموش شدن ناگهانی مانیتور یخچال؛ آیا برد دستگاه سوخته است؟
آیا جوش شیرین و قهوه بوی یخچال را جذب می کنند؟
جوش شیرین (بیکربنات سدیم) یکی از موثرترین و علمیترین روشها برای رفع بوی بد است. بر خلاف خوشبوکنندههای تجاری که فقط بو را با رایحه دیگری میپوشانند، جوش شیرین از نظر شیمیایی با ذرات معلق بو واکنش نشان داده و آنها را خنثی میکند. بیشتر بوهای بد یخچال ماهیت اسیدی دارند و جوش شیرین به عنوان یک ماده بازیک ضعیف، این اسیدها را به نمکهای بدون بو تبدیل میکند. برای این کار کافی است یک جعبه یا کاسه جوش شیرین را بدون درب در انتهای یخچال قرار دهید.
پودر قهوه نیز مکانیسم متفاوتی دارد. قهوه حاوی نیتروژن است که قدرت بالایی در جذب و خنثی کردن گازهای حاوی گوگرد (که عامل اصلی بوی بد غذاهای فاسد هستند) دارد. علاوه بر جذب بو، قهوه رایحه ملایم و مطبوعی را در فضای یخچال پخش میکند که حس تازگی را به همراه دارد. تفاله قهوه خشک شده نیز میتواند همین کار را انجام دهد، بنابراین نیازی به استفاده از قهوه گرانقیمت نیست.
تفاوت اصلی این دو ماده در این است که جوش شیرین بیشتر روی خنثیسازی شیمیایی تمرکز دارد و بدون ایجاد بوی خاصی محیط را پاکیزه میکند، در حالی که قهوه ضمن جذب بو، عطر خود را نیز در فضا آزاد میسازد. هر دوی این مواد باید پس از گذشت یک تا دو ماه تعویض شوند، زیرا به مرور زمان با اشباع شدن ذرات فعال، قدرت جذب خود را از دست میدهند.
مقالات دیگر: بررسی علل سخت باز شدن درب یخچال
مواد غذایی بوگیر و راه های پیشگیری از بوی بد
پیشگیری همواره آسانتر و کمهزینهتر از درمان است. برای اینکه یخچال شما هیچوقت بوی بدی به خود نگیرد، باید چند عادت ساده را در چیدمان و نگهداری مواد غذایی رعایت کنید. مهمترین قانون، استفاده از ظروف دردار شیشهای یا پلاستیکی باکیفیت برای تمامی غذاهای باقیمانده است. غذاهای پخته شده هرگز نباید بدون سرپوش یا محافظ روی طبقات رها شوند.
علاوه بر این، قرار دادن مداوم برخی مواد غذایی که به طور طبیعی بوگیر هستند در یخچال میتواند به حفظ سلامت هوا کمک کند. مرکباتی مانند لیمو و نارنج، گیاهان معطری مانند رزماری و حتی چند برگ بو میتوانند به عنوان خوشبوکننده ملایم عمل کنند. همچنین چیدمان صحیح میوهها و سبزیجات در کشوهای مخصوص و جدا کردن میوههای آسیبدیده، از خراب شدن زنجیرهای بقیه مواد و تولید گاز اتیلن و بو جلوگیری میکند.
تنظیم دمای مناسب یخچال نیز نقش مهمی در پیشگیری از فساد سریع غذاها دارد. دمای استاندارد برای بخش یخچال بین ۲ تا ۵ درجه سانتیگراد است. اگر دما بالاتر از این مقدار باشد، سرعت رشد باکتریها افزایش یافته و مواد غذایی خیلی زودتر از موعد خراب میشوند و بو تولید میکنند. بررسی هفتگی تاریخ مصرف مواد داخل یخچال نیز مانع از فراموش شدن و گندیدن آنها در انتهای طبقات میشود.
مقالات دیگر: علت افتادگی درب یخچال چیست؟
چه بوهایی نشانه خرابی یا نشتی هستند؟
همه بوهای یخچال ناشی از مواد غذایی نیستند و گاهی اوقات بو میتواند نشاندهنده یک مشکل فنی جدی یا خطر ایمنی باشد. شناخت این بوها به شما کمک میکند تا در زمان مناسب اقدامات لازم را انجام دهید و از آسیب به دستگاه یا خطرات احتمالی جلوگیری کنید.
بوی سوختگی الکتریکی یا پلاستیک داغ که معمولاً به دلیل داغ شدن بیش از حد کمپرسور، اتصالی در سیمکشی یا سوختن رله استارت ایجاد میشود.
بوی شیمیایی شدید شبیه به لاک ناخن یا استون که نشاندهنده نشتی گاز مبرد (فریون) از لولههای اواپراتور یا کندانسور است.
بوی کپک زدگی مداوم از بخشهای پشتی که ممکن است ناشی از تجمع آب راکد در سینی تخلیه یا رشد قارچ در سیستم تهویه داخلی باشد.
بوی ماهی یا فساد شدید در حالی که هیچ ماده غذایی فاسدی در یخچال نیست، که گاهی به دلیل اتصالی قطعات پلاستیکی روی برد الکترونیکی رخ میدهد.
بوی رطوبت شدید و کهنگی که معمولاً نشاندهنده خرابی لاستیک دور درب و ورود مداوم هوای گرم و مرطوب به داخل یخچال است.
در صورت استشمام بوی سوختگی یا بوی شیمیایی تند، باید بلافاصله یخچال را از برق بکشید و با تکنسین متخصص تماس بگیرید. کار کردن یخچال در این شرایط میتواند منجر به سوختن کامل موتور یا حتی خطرات آتشسوزی در سیمکشی دستگاه شود.
جمع بندی بهترین روش های رفع بوی بد یخچال
بوی بد یخچال مشکلی شایع اما به راحتی قابل حل است. علت اصلی این اتفاق معمولاً فساد مواد غذایی، تمیز نکردن لکهها و یا گرفتگی مجرای تخلیه آب است. با یک برنامه نظافتی منظم، پاکسازی کشوها و طبقات با محلولهای طبیعی مانند سرکه و جوش شیرین، و استفاده از ظروف دربسته برای نگهداری غذاها، میتوان تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کرد.
در صورت ایجاد بو، ترفندهای ساده خانگی نظیر استفاده از جوش شیرین، پودر قهوه، زغال فعال و مرکبات میتوانند به سرعت و به طور موثر بوهای نامطبوع را جذب و خنثی کنند. همچنین توجه به بوهای غیر عادی مانند بوی سوختگی یا بوی شیمیایی برای حفظ ایمنی دستگاه و خانه بسیار حیاتی است. با رعایت این نکات ساده، یخچال شما همیشه تمیز، بهداشتی و خوشبو باقی خواهد ماند.
سوالات متداول
چرا بعد از تمیز کردن یخچال هنوز بوی بد میدهد؟
احتمالاً منبع بو در نقاط دور از دسترس مانند لولای درب، مجرای تخلیه آب دیفراست، یا سینی آب روی کمپرسور در پشت یخچال است که باید تمیز شوند.
هر چند وقت یکبار باید جوش شیرین یخچال را عوض کرد؟
برای اثربخشی بهتر، توصیه میشود پودر جوش شیرین یا قهوه قرار داده شده در یخچال را هر یک تا دو ماه یکبار با پودر تازه جایگزین کنید.
آیا گاز یخچال بو دارد؟
گازهای مبرد جدید معمولاً بدون بو یا دارای بوی شیمیایی بسیار خفیف هستند، اما در صورت نشتی شدید، ممکن است بویی شبیه به استون یا گاز شهری استشمام شود.
آیا استفاده از عطر یا اسپری خوشبوکننده برای داخل یخچال مناسب است؟
خیر، به هیچ وجه نباید از اسپریهای شیمیایی یا عطرهای معمولی در یخچال استفاده کرد، زیرا این مواد شیمیایی جذب مواد غذایی شده و سلامتی را به خطر میاندازند.
چگونه مجرای تخلیه یخچال را تمیز کنیم؟
با استفاده از یک سیم مفتول نرم یا نی بلند و ریختن مقداری آب گرم مخلوط با جوش شیرین در سوراخ تخلیه پشت یخچال، میتوانید مسیر گرفتگی را باز کنید.
سریعترین راه برای از بین بردن بوی ماهی از یخچال چیست؟
خارج کردن منبع بو، شستشوی طبقه مربوطه با سرکه سفید و قرار دادن یک کاسه پودر قهوه تازه یا زغال فعال، سریعترین راه برای خنثی کردن بوی ماهی است.
